دكتر اكبري: "اعضاي شوراي صنفي براي دانشگاه سم اند. "

دكتر اكبري در جريان جلسه پرسش و پاسخ هيات رئيسه دانشگاه با دانشجويان با اشاره به دو تن از اعضاي آخرين شوراي صنفي دانشگاه يكي از آنان را براي دانشگاه سم خواند.

در اين جلسه رضا نساجي زواره دبير تشكيلات انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه قصد پرسش شفاهي از دكتر اكبري را داشت كه در اين حين دو تن از اعضاي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه(تحكيم وحدت)اعلام كردند كه جلسه به نحوي است كه تنها اعضاي يك تشكل خاتص صحبت ميكنند . در آغاز صحبتهاي وي برخي اعضاي دفتر تحكيم دانشگاه سعي كردند مانع از صحبتهاي وي را قطع كنند كه نساجي با اشاره به اينكه دغدغه هاي ما وانجمنتحكيم در مسائل دانشگاه مشترك وحتي در جامعه هم مشترك است امات نگاه ها متفاوت است موجب شد كه اعضاي انجمن به تشويق وي پرداخته و از سخنان ش استقبال كنند.

دكتر اكبري در پاسخ تلاش كرد ضمن ايجاد جنگ رواني نساجي را متهم به توهين و جنجال آفريني كند.

نساجي در پاسخ به اين جملات رئيس دانشگاه ضمن تشريح اينكه قصد ندارد دكتر اكبري را در جايگاه متهم قرار دهد و محاكمه اي در كار نيست گفت:چرا هميشه منتقدان را متهم به توهين مي كنيد؟در حاليكه ما ميخواهيم به دانشجويان بگوييم كه " نه تنها حق پرسيدن دارند بكه وظيفه دارند بپرسند و نه تنها حق دارند كه پاسخ بشنوند بلكه مسئولين وظيفه ادارند پاسخ دهند."اين جملات وي با تشويق شديد حضار روبرو شد و او افزود :"ما هدفمان اينست كه فرهنگ مطالبه را در ميان انشجويان و فرهنگكك پاسخگويي را در منيان مسئولين نهادينه كنيم ."‍

وي با اشاره به اينكه خدمات دكتر اكبري به مانند" آفتاب امد دليل آفتاب "برهمه آشكار است افزود :"نيازي نيست كه بگوييم چگونه دكتر اكبري از سال 81 تاكنون دانشگاه را از يك تل خاكي تبديل به يك مكالن مفرح وزيبا نموده استو با احداث معابر و زيبا سازي دانشگاه  محوطه ها و ساختمانها ی جديد دانشگاه را مترقي ساخته است." وي افزود :بحث ما بر سر عملكرد دكتر اكبري و تيم اجرايي شان در سالهاي 84 تا كنون است كه اسراف و تبذير و دوباره كاريبه نحوي بوده كه روند سراشيبي سقوط را پيموده است .

وي با اشاره به سخنان دكتر اكبري در رابطه با شوراي صنفي سابق كه اعضاي آن را سياسي و داراي مشكل اخلاقي خوانده بود گفت:" نميتوان اين اتهامات را پذيرفت اما در دانشگاهي كه در آن رئيس و پليس همدستند به راحتي ميتوانم در كميته انضباطي پرونده سازي و آنان را محاكمه كرد."

وي با بيان اينكه در سالهاي 82 و قبل از آن تشكلهاي سياسي به نحوي ضعيف بودند كه در سايه شوراي صنفي قرار گرفته و شورا ضعف آنان را جبران ميكرد گفت:سياسي بودن اعضا حتي در صورت اثبات دليل بر اين نمي شود كه شما براي آنان به كمك كميته انضباطي و جامعه اسلامي پرونده سازي و شورا را در فروردين 82 منحل كنيد.

وي گفت :شما در حالي حرف از انتخابات مجدد شورا مي زنيد كه گويي شوراي سابق خود به خود بسته شده يا اصلا وجود خارجي نداشته است .درر حاليكه شما آن را تعطيل و ودر سال 83 و84 و 85 آنقدر تبليغات و همت تان ضعيف بود كه بهانه اي شد براي
آنكه بگويند به حد نصاب نرسيد.

اين در حالي بود كه نسل جديد دانشجو در اين 4 سال اخير نه شورا ديده بود و نه اعضاي آنرا.

وي سپس با اشاره به اعمال خودسرانه كميته انضباطي در دانشگاه و اينكه در آيين نامه كميته انضباطي چيزي به اسم رابط يا خبرچين وجود ندارد گفت:شما مي گوييد رابطين كميته انضباطي از مياندوستانشفاف و دلسوز ماهستند  اما گر ما اين شفافيت واين دلسوزي را نخواهيم چه كسي را بايد ببينيم؟

وي ادامهداد:چراكميته انضباطي تبديل شده به شلاقي كه بر سر ما فعالان دانشجويي فرود مي آيد: "چرا شما سنگ رابستيد و سگ را گشوديد ؟ "

وي با اشاره به سياستهاي غلط دانشگاه در زمينه مسائل فرهنگي و سياسي گفت:"چرا شما تشكل مرده اي چون جامعه را كه تنها سابقه آن همدستي با مسئولين و كميته در پرونده سازي علين دانشجويان منتقد بوده وهيچ پايگاه دانشجويي ندارد را ميخواهيد زندهكنيد اما به تشكلهاي فعال دانشگاه كمك نمي كنيد و دست ما را با ندادن دفتر و بودجه و سخت افزار و امكانات بسته ايد؟

وي با اشاره به عدم وجود زير سياخت در دانشگاه و عدم توازن در توسعه دانشگاه گفت:اي كاش شما كهاين همه فضاي سبز و ظاهر زيبا ساخته ايد به فكر زير بناهايي جچون برق اضطراري و تصفيه خانه دانشگاه هم مي بوديد كه مجبور نباشيد آب زابل را به قيمت آب معدني صرف آبياري چمنهاي وسيع دانشگاه كنيد.وي افزود :تنها نهاد نظارتي در دانشگاه نظارت بر فضاي سبز است كه خود شما مسئول آن هستيد اما يا به نظر شمال مهمترين اولويت دانشگاه فضاي سبز است كه شما شبانه روز به آن سركشي ميكنيد؟

وي گفت:هيچ كس نمي تواند كتمان كند كه شمال همواره در حال نظارت بر دانشگاه هستيد اما نه بر كلاسها و آزمايشگاهها بلكه بر فضاي سبز .وي ادامه داد:"در حاليكه مدعي رتبه اول تكريم ارباب رجوع در كشور هستيد هيچ گاه شما را نميتوان در دفترتان پيدا كرد چرا كه يا در دانشگاه نيستيد يا در محوطه فضا سازي هستيد كه به عنوانمثال من هر بار 6 هفته بايد در دفتر سشما منتظر بمانم تا شما را ملاقات كنم.در حاليكه در زمان عضويت در جامعه اسلامي هر وقت اراده ميكردم شما مرا بعه ديدن ميپذيرفتيد و اين يك تبعيض ْاشكار بين تشكل منتقد با تشكل درباري و نور چشمي است.

اين جلسه د حالي پايانپافت كه دكتر اكبري از پاسخگويي به اغلب سوالات خودداري و سعي كرد با بزرگنمايي كارهاي گذشته خود پرسشهاي دانشجويان و نمايندگان تشكلها را مسكوت بگذارد.در حالي كه دكتر اكبري سعي داشت مشكلات دانشگاه را به گردن اعضاي سابق شورا بيندازد نساجي با انتقاد از سخنان وي در غياب اعضاي آخرين شوراي صنفي دانشگاه اعلام كرد كه حاضر است دو تن از آنان را براي برگزاري يك جلسه تريبون آزاد دعوت نمايد.اما دكتر اكبري ضمن مخالفت شديد اعلام كرد كه اين دو ورودشان به دانشگاله ممننوع است و يكبي از اين دو براي دانشگاه سم اند!!!اين سخنان وي با اعتراض شديد دانشجويان روبرو شد.

               چه كسي اينها را فرستاده بود؟

تعدادي از دانشجويان دانشگاه سيستان و بلوچستان در جلسه پرسش و پاسخ هيئت محترم رئيسه دانشگاه با دانشجويان با قرار گرفتن در رديف پشت سر آقاي رضا نساجي زواره ضمن توهين به دبير تشكيلات انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان به بهانه ديدن پرده ضرباتي را با دست به سر و گردن ايشان وارد و در پايان جلسه به نحو ناراحت كننده اي اقدام به هل دادن ايشان نموده و وقتي كه دبير انجمن از ايشان دليل كار را مي پرسد به او لگد ميزنند كه رد كفش ايشان بر لباس مشكي رنگ ايشان مي ماند و سعي ميكنند او را به بيرون جلسه برده و مورد ضرب وشتم قرار دهند كه با هوشياري آقاي نساجي ناكام مي ماند.

 طبق شهادت شاهدان عيني كه نامشان در ذيل نامه خواهد آمد در پاسخ به سوال يكي از دانشجويان كه ماجرا را ديده است دبير انجمن ميگويند " به نظر ميرسد مخ يكي از آنها تاب دارد "

در خارج از جلسه آقاي نساجي با دو تن از آنان صحبت كرده و ازعلت اين توهينات و هجمه ميپرسد كه ميگويند " اين حمله در دفاع از دكتر اكبري بوده است !! "

در ساعت 2 شب همان دونفر با ورود به طبقه سه خوابگاه 5 (محل سكونت دبير تشكيلات انجمن )او را به دلايل نا معلوم به طبقه اول خوابگاه ميكشانند كه با حضور دو تن از دانشجويان ساكن همان طبقه پس از مدتي او را رها ميكنند.

دبير انجمن بارها و بارها ضمن خويشتن داري سعي ميكند دليل اين حملات و توهينات را بپرسد و حتي اعلام ميكند در صورتي كه از او اشتباهي سر زده حاضر به عذر خواهي است و با ذكر اين موضوع كه"  ما دانتشجويان ميهمان عزيزان بلوچ در اين استان و اين دانشگاه هستيم " سعي ميكند آنان را آرام و چريان را ريشه يابي كند ولي آنان از پاسخ خودداري ميكنند.

لذا با توجه به شكايت همان افراد از آقاي نساجي _ انجمن و شخص آقاي نساجي بر خود لازم ميدانند كه از آنان شكايت متقابل نموده و ضمن دفاع از حق ايشان در دفاع از خود در مقابل حمله و توهينات اين چنين خواستار آن هستند كه علت و عوامل پشت پرده اين حادثه مشخص گردد.

بديهي است كه با توجه به روحيه رافت اسلامي و اخلاقي حاكم بر تشكلهاي اسلامي دانشگاه  انجمن حاضر است در صورت عذر خواهي افراد مذكور و پس گرفتن شكايت بي اساسشان از حق خود و شكايت خويش صرفه نظر نمايد.

هيئت محترم نظارت بر تشكلهاي اسلامي دانشگاه سیستان و بلوچستان

با سلام

احتراما به اطلاع ميرساند شكايتي از سوي جامعه اسلامي دانشجويان دانشگاه سيستان و بلوچستان  از دبير تشكيلات انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان در كميته انضباطي دانشجويان مطرح گرديده است.

در توضيح شكايت دبير انتصابي جامعه پيرامون جمله "جامعه دانشگاه تشكلي با افراد فاسد و درباري است" ضمن طرح مجدد شكايت انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان و تعدادي از اعضاي سابق جامعه اسلامي دانشگاه و با استناد به بند ه)ماده 1)دستورالعمل اجرایی آیین نامه تشکل های اسلامی دانشگاهیان مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر اینکه مسئول بررسی شکایات افراد حقیقی و حقوقی در ارتباط با فعالیت های تشکلهای اسلامی، هیئت محترم نظارت می باشد،

لازم است به اطلاع رسانده شود كه منظور جامعه اسلامي در سالهاي 83 تا پايان ترم گذشته بوده كه مطابق اسناد موجود و شاهدان عيني تخلفات زير درآن ثبت شده است:

1-با توجه به ماده 21 دستورالعمل اجرایی که هیئت نظارت را مرجع رسیدگی به تخلفات انتخاباتی تشکلها می داند و لزوم برگزاری انتخابات سالیانه در تاریخ معین و عدم برگزاری انتخابات جامعه اسلامی از سال 84 تا کنون برخورد جدی و لغو مجوز جامعه اسلامی لازم می نماید.

2- با توجه به اینکه تنها و تنها یک شخصیت حقیقی و حقوقی تحت عنوان عضو جامعه اسلامی دانشگاه در طول چند سال اخیرفعالیت کرده و در جلسات شوراي عمومی اتحادیه جوامع اسلامی کل کشور شركت و دانشگاه صرفا ایشان را به عنوان نماینده جامعه اسلامی می شناسد و نیز مطابق تبصره دوم ماده 5 دستورالعمل اجرایی تشکلها ،مبنی بر عدم مشروطی در دو ترم متوالی یا سه ترم غیر متوالی افراد جهت عضویت در شورای مرکزی ، فعالیت ایشان غیر قانونی بوده است.

3- با توجه به سوء استفاده بعضی از افراد معلوم الحال تحت لوای جامعه اسلامی دانشجویان از اموال بیت المال كه از سال 84 تاكنون بلا استفاده مانده است .

5- موارد متعدد استفاده از اموال بيت المال تحت لواي دعوت سخنران به نفع اشخاص كه يكي از موارد آن تخلفات گسترده با هزينه اعتبارات دانشگاه جهت برگزاري جلسه پرسش و پاسخ با استاندار محترم سيستان و بلوچستان بود كه برگزار نگرديد.(طبق شهادت شاهدان عيني)

6- استفاده از جامعه جهت كاركردهاي قومي و حزبي و ستاد هاي انتخاباتي (سند حكم احزاب با تائيد و امضاي اعضاي شوراي مركزي جامعه دانشگاه موجود است.)

7- دبير انتصابي جديد در شكايت خود نوشته اند جامعه اسلامي تشكلي است زير نظر مستقيم دفتر مقام معظم رهبري و سعي كرده اند ما را در مقابل اتحاديه جوامع اسلامي دانشجويان سراسر كشور قرار دهند – در حالي كه مواضع انجمن در مقابل جامعه اسلامي كل كشور نبوده و تنها تخلفات دفتر دانشگاه سيستان و بلوچستان مد نظر است.

ضمنا ادعاي ايشان مبني بر ارتباط با دفتر رهبري كذب محض است كه اين موضوع پيگيري قانوني خواهد شد.

7- دريافت وجوهي تحت عنوان كار دانشجويي در ترمهايي كه جامعه فعاليت غير قانوني داشته و يا تنها عضو آن (دبير سابق) در حالت تعليق آموزشي  به سر مي برده اند مصداق مصرح سوء استفاده از بيت المال مي باشد.

 حال كه تحت فشار افشاگري هاي انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان ، ایشان تشکل جامعه اسلامی دانشجویان دانشگاه را تحویل فرد ديگري داده است بايستي دبير انتصابي جديد ضمن اعلام جرم عليه ايشان كليه تخلفات را پيگيري كرده و به علت موارد فساد مالي كه شهادت شاهدان عيني آن موجود است  و نيز عدم برگزاري انتخابات در دو سال گذشته بازخواست نمايد .

چنانچه دبير جديد در اين زمينه اقدام نمايد (كه رويه كنوني وي در توديع دبير سابق و تحويل جامعه اين چنين نبوده است) ما نيز ضمن اصرار بر مواضع شفاهي و نيز شكايت خود از دبير سابق جامعه با ايشان همراه خواهيم بود ، ولي چنانچه از وظيغه خود در اين زمينه سر باز زند شكايت و مواضع شفاهي انجمن پيرامون آنكه جامعه اسلامي دانشجويان دانشگاه سيستان و بلوچستان تخلفات مالي و تشكيلاتي داشته شامل حال دبير انتصابي جديد نيز خواهد بود.

فلذا انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيبستان و بلوچستان ضمن طرح مجدد شكايت خود از متخلفين در جامعه اسلامي دانشگاه سيستان و بلوچستان ، خواستار رسيدگي به علل عدم پيگيري شكايت قبلي توسط هيئت نظارت بر تشكلها و نيز علت عدم برخورد با دبير جامعه در حين دو سال اخير به خاطر تخلفات تشكيلاتي و مالي مي باشد.

                            والعاقبه للمتقين

هيئت محترم نظارت بر تشكلهاي اسلامي دانشگاه سیستان و بلوچستان

با سلام

احتراما به اطلاع ميرساند شكايتي از دبير تشكيلات انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان در كميته انضباطي دانشجويان مطرح گرديده است.

 با استناد به بند ه)ماده 1)دستورالعمل اجرایی آیین نامه تشکل های اسلامی دانشگاهیان مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر اینکه مسئول بررسی شکایات افراد حقیقی و حقوقی در ارتباط با فعالیت های تشکلهای اسلامی، هیئت محترم نظارت می باشد و با توجه به اينكه بسياري از افراد مذكور در آن جلسه حضور نداشته و فيلم يا هرگونه مدركي از جلسه را مشاهده ننموده اند لذا شكايات مذكور در كميته انضباطي قابل طرح نمي باشد.

 لذا انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان و شخص آقاي رضا نساجي زواره دبير تشكيلات انجمن از كليه امضا كنندگان نامه به جرم توهين _افترا به شخص حقيقي و حقوقي ايشان و نيز تشكيلات انجمن و نيز اخلال در كار تشكيلات دانشجويي شكايت نموده وتقاضا دارد برخورد جدي با چنين افرادي كه سعي در آسيب رساندن به تشكل انجمن را دارند شود.

  پیشاپیش از حسن عنایت شما سپاس گزاریم.

هيئت محترم نظارت بر تشكلهاي اسلامي دانشگاه سیستان و بلوچستان

با سلام

احتراما به اطلاع ميرساند مواردي شكايت از دبير انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه سيستان و بلوچستان در كميته انضباطي دانشجويان مطرح گرديده است.

با استناد به بند ه)ماده 1)دستورالعمل اجرایی آیین نامه تشکل های اسلامی دانشگاهیان مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر اینکه مسئول بررسی شکایات افراد حقیقی و حقوقی در ارتباط با فعالیت های تشکلهای اسلامی، هیئت محترم نظارت می باشد و با توجه به اينكه آقاي رضا نساجي زواره به عنوان شخص حقوقي ( دبير تشكيلات انجمن) و نه حقيقي و با استفاده از وقت يكي ديگر از اعضاي انجمن ( با اجازه از شخص ايشان ) در جلسه پرسش و پاسخ هيئت محترم رئيسه دانشگاه با دانشجويان و نيز در جلسات پيش از آن به ايراد سخن و طرح انتقادات پرداخته است شكايات مذكور در كميته انضباطي قابل  طرح نمي باشد.

 لذا مستدعي است ضمن انتقال پرونده به هيئت محترم با توجه به طومار80 امضاي جمع شده توسط دانشجويان كه كپي آن به ضميمه ارسال ميگردد تاريخ بررسي را به بعد از اتمام تعطيلات نوروزي در 13 فروردين موكول نماييد.

آرمانخواهی هزینه دارد

و ما هزینه اش را میپردازیم

دبیر انجمن اسلامی دانشجویان ۱۳۵۸ دانشگاه سیستان و بلوچستان در مصاحبه با وبلاگ اندیشه آزاد گفت :احکام آقایان برای ما باعث افتخار است و ما داغ یک عذر خواهی و یا نوشتن یک ندامتنامه را به دلشان خواهیم گذاشت.

وی افزود :معتقدم عملکرد کمیته انضباطی در دوران آقای شمس مصداق مصرح ظلم است و چون سکوت در مقابل ظلم عین ظلم است با افتخار از انتقاداتی که به اشان و کادر متصل به وی دفاع کرده و قصد عقب نشینی ندارم .

وی با بیان اینکه عده ایز کاسه داغ تر از آش شده اند و می خواهند عقده ها و خصومت های خود را به نام حمایت از کمیته انضباطی و ریاست دانشگاه خالی کنند ـ گفت:عبارتی که من در جلسه پرسش و پاسخ با مسئولین بکار بردم و آقایان دست آویز خود قرار داده اند این تمثیل سعدی بود که:" شما سنگ رابسته اید و سگ را گشاده "و منظور اینکه شما دانشجویان مذهبی و فعالان تشکلها را محکوم میکنید در حالی که اکثر اعضای کمیته افراد دارای سوسابقه هستند که برای فرار از محکومیت به خبر چینی روی آورده اند.

وی گفت این در حالی بود که شخص دکتر اکبری رئیس دانشگاه بارها و بارها با بکار بردن تعابیر زننده قصد  ایجاد جنگ روانی را در هنگام طرح سوالات و پاسخ گویی به من داشت.که البته از پاسخ دادن به هم سوالات طفره رفت.

وی ادامه داد :معتقدم آقایان نمیتوانند مصداق مناسبی برای امر به معروف باشند چرا که به مانند آیه کریمه :"اتامرون الناس وتنهون انفسکم " کسانی که خود سراپا اشکالند نمی توانند مجری امر به معروف ونهی از منکر باشند.

وی ادامه داد:این اولین بار نیست که کمیته انضباطی در صدد پرونده سازی برای دانشجویان و بخصوص فعال تشکلهاذ برمیآید چرا کهع در سال ۸۲ و در دوران آقای خاتمی هم با دسیسه رئیس دانشگاه و حراست آنزمان و کمیته انضباطی پرونده شورای صنفی در هم پیچیده شد و ما تاکنون از داشتن شورای صنفی بی بهره بوده ایم .

وی با اشاره به پرونده یکی دیگر از دانشجویان مذهبی و عدالتخئواه دانشگاه که پرده از فساد مالی برخی افراد برداشته و با ارائه اسناد معتبر خواستار رسیدگی شده بود گفت:مسئولان نه تنها به مدارک وی توجهی نکرندند بلکه وی را به کمیته و دادگاه کشاندند و کمیته در یک عملیات جنگ روانی توانست او را محکوم ونماید.

وی با طرح این سوال که آیا پاداش عدالتخواهی و مطالبه احکام کمیته انضباطی است گفت:این کار مسئولین عملا نوعی توهین و دهن کجی به تمام دانشجویان مسجدی عدالتخواه و حزب الهی بودچرا که مداح مسجد دانشگاه و دانشجوی نمونه را کردند .

وی ادامه داد:معتقدم این احکام مصداق باقیات الصالحات کسانی خواهد شد که هدفشان حق گویی و عدالتخواهی است. 

وی همچنین از اقدام اعضای سابق شورای صنفی دانشگاه در اعاده حیثیت از ریاست دانشگاه و کمیته انضباطی خبر داد .دکتر اکبری و دبیر کمیته انضباطی دانشگاه بارها و بارها با استفاده از عدم آگاهی دانشجویان نسبت به شورای صنفی سال ۸۲ (آخرین شورای صنفی تشکیل شده دانشگاه)آنان را متهم کرده و حتی دکتر اکبری ایشان را برای دانشگاه سم خوانده بود.

اعتماد ملي،كلاهي براي يك پوپوليست

«من مهدي كروبي هستم فرزند احمد كروبي،احمد كروبي رو همه مي شناسند،يه زن داريم،زنمون را هم همه مي شناسند!! خودم زندان رفته ام،جبهه رفته ام،بچه هام هم زمان جنگ،خارج نرفتند!!خودم هم نرفتم!!...»

تعجب نكنيد،اينها توهين و افترا نيست،بخشي از بيانات يكي از چهره هاي مطرح جريانات اصلاحات است كه ايشان را به عنوان شيخ اصلاحات و حتي به قول خودش پدر اصلاحات مي شناسند          تبليغاتي ايشان در انتخابات نهم رياست جمهوري كافي است تا بفهميم چه كسي قرار بوده رييس جمهور اين كشور شود.

حال كه دو سال از پيروزي احمدي نژاد در انتخابات رياست جمهوري 84 مي گذرد،بازخواني برخي گفتارها و پندارهاي برخي چهره ها ضروري است،خصوصا كه از آن زمان تا كنون تنها راه چاره براي جريانات ورشكسته سياسي كشور،اتهام«پوپوليسم» و عام گرايي بوده است.

بدين معنا كه اگر آراء مردم در سال 76  از صندوق در آيد به فهم و درك و ويژگي هاي شهروندان يك جامعه مدني برميگردد و اگر همان مردم در سال 84 به احمدي نژاد راي دهند،اين امر ناشي از «احساسات عوام» «نا آگاهي توده ها» و به طور كلي پوپوليسم و قشري گرايي است.

اما حالا كه دنبال يك پوپوليست هستيم،بياييد به انتخابات برگرديم.جايي كه آقاي مهدي كروبي نامزد جريان اصلاحات و جامعه روحانيت مبارز كه پس از هاشمي و احمدي نژاد،بيشترين آراء را آورد.

اما چگونه؟؟نگاه نه چندان عميق به انتخابات گوياي اين است كه «آيت ا...كروبي!!» تنها با اتاكا به دو دليل 1- وعده 50 هزار تومان در هر ماه به هر ايراني   2- بواسطه تعصبات قومي توانسته چنين راي را كسب كند،امري كه نماد عامل پوپوليسم و عوام فريبي است.اما اكنون كه بنا به مقتضيات زمان آقاي كروبي سعي در ايجاد وجه روشنفكري و در عين حال اثبات استقلال سياسي خويش دارد،تشكيل حزب جديد اعتماد ملي و همين طور انتشار روزنامه اعتماد ملي كلاهي بس گشاد بر سر همان ملت  عوام كاانعام والاغنام  كه با قالب نو روشنفكري به بازار عرضه شده است.

روزنامه اعتماد ملي بازتاب به مراتب ضعيف و در عين حال محافظه كارتري از روزنامه شرق است كه به منظور اجراي سياست هاي حزب هم نام خود تاسيس شد گرچه رويكرد آن بيش از آنكه همراستاي تفكر كروبي كه به طور ناشيانه از اصلاح طلبي و اصول گرايي است باشد يادآور روزنامه شرق است.بررسي برخي مطالب به اصطلاح تئوريك گوياي ضعف پشتوانه فكري صاحبان راي آن است،به عنوان مثال در مطلبي كه با عنوان بيماري انحصار به قلم يكي از روشنفكران در كسوت روحاني اين حزب به چاپ رسيده،آقاي فاضل ميبدي در يك تحليل !!كوتاه با شروع از موضوع اقتدارگرايي توتاليتاريسم و مذمت انحصارطلبي در سياست و تفسير آيه  «‌‌‌‌الا ان الدين عند الاسلام » به نفع دموكراسي به اين نتيجه مي رسد كه انحصار در دين ومذهب نيز مطرود و پلوراليزم ديني را به عنوان يك اصل خدشه نا پذير مطرح مي نمايد!!

حال بايد پرسيد كه در كدام روش علمي و به كمك كدام استلال مي توان از حوزه سياست به حوزه دين و ايدئولوژي گريز زد و نتيجه علمي گرفت؟ هر چند توان در فراين عكس آن با استدلال هاي ايدئولوژيك و مبتني بر فلسفه مي توان وارد حوزه عللي سياست و حتي اجتماعي شد،اما چه كسي مي پذيرد كه از نتيجه عملي مسئله به بنياد علمي  آن وصله كرده و با فرايندي شبيه برهان خلف درستي مطلب را اثبات كرد.

در كنار اين مطالب به اصطلاح تئوريك كه از مغزهاي تاكنون خفته مانده روحانيون حزب اعتماد ملي بدر آمده كه يادآور شعر زير است:

مخور يارا فريب از عمامه زاهد         كه در گنبد ز بي مغزي صدا بسيار آيد

ستون هايي چون معرفي وبلاگ ها به چشم مي خورد كه مي توان بدون صرف هزينه سياسي و يا ژورناليستي براي روزنامه،هرگونه مطلبي را انعكاس دهد و گريز مناسبي است به حوزه هايي كه نمي توان به ملاحظات سياسي وارد آن شد،در عين حال قالبي جوان پسند و مدرن است كه در مجموع توانسته كلاهي قشنگ براي حزب اعتماد ملي و نقابي عوام فريب براي يك پوپوليست باشد.كلاه ژورناليستي كه توانسته يك شبه آقاي كروبي را به آيت ا...تبديل كند.كاري كند كه مدتها قبل روزنامه جمهوري اسلامي براي آقاي هاشمي رفسنجاني انجام داده بود بي آنكه صداي كسي در بيايد.چرا كه هر چه باشد در جامعه اي به سر مي بريم كه به شدت عوام زده و دچار چوپانيزم فرهنگي  است!!!

به عنوان مثال در روزنامه هم ميهن كه به صاحب امتيازي غلامحسين كرباسچي و مديرمسئولي عطرياني فر و سردبيري محمد قوچاني منتشر شد،در هر شماره مطلبي با عنوان پوپوليسم چاپ مي شد،به نحوي كه در آخرين شماره آن سه مطلب حول پوپوليسم و با محور حمله به احمدي نژاد چاپ شده بود،از جمله مقاله اي با عنوان پوپوليستها هميشه نمي خندند كه سعي كرده بود مواضع انتخاباتي وي را عوام فريبانه و در جهت تحريك توده هاي ناآگاه جلوه دهد و در حقيقت حاكميت جامعه را بي خرد و تنها خوانندگان خود را صاحب شعور فرض كرده بود.

البته ما كروبي را ريشخند نكرديم كافي است نام ايشان را در اينترنت سرچ كنيد حداقل 4 سايت اولي كه باز مي شود در باب نقد و طنز ايشان است گرچه از زمان انتخابات تا كنون به روز نشده اند.اين نشان مي دهد كه روزنامه اعتمادملي حتي در حق پدر خويش هم خدمتي نكرده و نيست مقاله اي كه در دفاع از ايشان به چاپ رسيده باشد!!!

آقاي دكتر قفسي كه برايمان ساخته ايد،زياد از حد رنگين است اما اين رنگ و لعاب،لگام بر دهانمان نخواهد شد و نخواهيد توانست ما را ساكت ديدن.

آقايان،از مرغ عشق جز نوحه سرايي بر نمي آيد،توقع تداشته باشيد طوطي شكرشكن شما شويم و زبان به تكرار مراد دل شما بگشاييم.

اين مرغي است كه شب هنگام مي گريد و سحر مي خيزد و روز مي شورد،تكرار ايام از ما روزمرگي نمي سازد.

استاد،انتظار نداشته باشيد از سوختن ما،خاكستر مرگ بماند كه در شيشه سكوت آوريد،كه پيش از اين خونمان در شيشه كرده ايد.

ما ققنوس صفت از خاكستر بر ميخيزيم و مرگ را بر خنده مي نشينيم كه بقاي ما در فناي نسل هاي شكست خورده و به پايان رسيده است.

استاد،مرغ حق،شرقي و غربي ندارد،راست و چپ نمي شناسد،كه آسمان ملك پادشاهي اوست،در قفس بگشا كه اين پرنده براي تو بازيچه نخواهد شد.

يعقوب مير نهاد کیست؟

نشريات دانشگاه سيستان و بلوچستان نوشتند:يعقوب ميرنهاد روزنامه نگار و دبير انجمن"جوانان صداي عدالت" به اعدام محكوم شده است.يعقوب ميرنهاد در حالي كه در نشريات ژينو و كاغذ اخبار به عنوان " فعال مردمي و روزنامه نگار " معرفي شده است كه اطلاعات دقيقتر نشان مي دهد وي فردي تبعه افغانستان بوده  كه ارتباطش با گروه تروريستي عبدالمالك ريگي به اثبات رسيده است.

انتصاب برخي افراد در انجمن اسلامي به تشكل"جوانان صداي عدالت" كه توسط ميرنهاد و با اخذ مجوز تاسيس شده بود باعث شده كه يكي از اعضاي سابق انجن در گفتگو با راديو فردا و يكي ديگر از اعضاي كنوني آن در مصاحبه با راديو دويچوله آلمان به زنداني شدن وي اعتراض كنند.

اين مطلب چنين است: 

مدیر مسؤول محترم نشریه 16 آذر

با توجه به این که «انجمن اسلامی دانشجویان مستقل» با حمایت از بیانیه اعتراض به توقیف موقت نشریه «قلم انجمن» نشان داد که فارغ از دیدگاه‌های سیاسی به حقوق نشریات احترام می‌گذارد و در مواقع لزوم از حقوق صنفی آنان دفاع می‌کند، انتظار داریم در نشریات خود لحن محترمانه‌تری نسبت به دیگر نشریات داشته باشد. البته این بدین معنا نیست که به انتقاد و مخالفت با دیگران نپردازد، بلکه انتظار ما این است که حین اظهار نظر در مورد دیگران مستدل و باصراحت و به دور از کنایه و ایهام عمل کند تا جایی برای برداشت‌های نادرست باقی نماند. 

                              مقصر كيست؟هيچ كس؟!!

سر انجام صبر و تحمل دانشجويان مقيم خوابگاه هاي پسران دانشگاه كه از تاريخ 25 دي تا كنون آب خوابگاه ها و سيستم گرمايشي شان گاه به طور كلي قطع و گاه با نوسانات همراه بوده است به پايان رسيد تا دانشجويان با تجمع در مقابل سازمان مركزي دانشگاه خواستار ملاقات با مسئولين شدند.

لحظاتي بعد دكتر اكبري در سالن كنفرانس مركزي(مثل هميشه) با روي گشاده دانشجويان را به حضور پذيرفت و حرف هاي آنها را شنيده در حالي كه خلا شوراي صنفي         و نيز در تحصن احساس مي شد،خبري از دوستان انجمن اسلامي و نيز تشكل هاي ديگر به عنوان     حركت هاي اصيل دانشجويي نبود،مسئول بسيج بنا به حسن تصادف در آن محل حاضر بود اما هيچ صحبتي از دوستان بسيجي در آن رد و بدل نشد.اين در حالي بود كه مسئولين حراست و كميته انضباطي به رهبري آقاي شمس (بنا به وظيفه) حضور پر رنگي در جمع داشتند.در پاسخ به سؤالات دانشجويان پيرامون مشكل سردي آب خوابگاه ها و قطع  سيستم گرمايشي (بخصوص در دانشكده مهندسي) دكتر اكبري،ضمن طرح مشكل كمبود سوخت در سراسر كشور در سرماي بي سابقه امسال ،از اقدامات خود و همكارانش در تامين سوخت از چابهار و مناطق ديگر گفت و افزود: حتي زماني بود كه با پيشنهاد يكي از دانشجويان ما به سراغ شركت نفت شيراز رفتيم اما هزينه يك ميليون توماني حمل و نقل و 100 هزار تومان براي هر تانكر به حدي بالا بود كه ديون محاسبات اداري به ما اجازه چنين كاري را نداد و ما مجبور شديم از چابهار واردكنيم.وي با بيان اينكه دانشگاه 25 موتور خانه دارد افزود مصرف روزانه دانشگاه 30 هزار ليتر است در حالي كه ما حداكثر توانستيم همين مقدار را كه كفاف يك روز را هم نمي دهد از چابهار وارد نماييم.

اين در حالي بود كه اقاي جعفري پناه مسئول اداره امور عمومي كه پيگيري تامين سوخت را بر عهده دارد مصرف سوخت دانشگاه را بيش از 30 هزار ليتر و حتي تا 63 و 70 هزار ليتر برآورد كرد.

سپس رضا نساجي دبير انجمن اسلامي دانشجويان 1358 دانشگاه با اشاره به وضعيت خوابگاه ها در سال هاي 83 و بعد از آن گفت:مشكل سردي آب خوابگاه در سال 84 توسط دكتر محمودي ( معاون سابق دانشجويي و فرهنگي) رفع شد.

وي افزود:مشكل دوباره سردي خوابگاه را بايد در اين جستجو كرد كه سال 84  ما 15 هزار دانشجو داشتيم ولي اكنون 22 هزار دانشجو داريم و سهميه سوخت دانشگاه همان مقداري است كه بوده و بنابراين كفاف افزايش جمعيت را نمي دهد وي با اشاره به سياست هاي عمراني دانشگاه گفت:سؤال ما اين است كه آيا سياست هاي دانشگاه و رؤساي آن متوازن بوده و آيا به اندازه رشد جمعيت دانشجويان،امكانات و خوابگاه ها و زيرساخت ها هم   پيداكرده است؟

وي با اشاره به عكس هايي كه دكتر اكبري از وضعيت لوله ها و سازه هاي تامين گرماي دانشگاه در اختيار دانشجويان قرار داد گفت:اين عكس نه تنها پاسخ قانع كننده اي براي ما نيستند بلكه ايجاد سؤال مي كنند كه آيا زير ساخت هاي دانشگاه مناسب است يا نه؟

وي در ادامه با بيان اين كه لازم بود شوراي صنفي وجود داشته باشد تا اين خواسته ها را پيگيري كند خواستار تشكيل دوباره شوراي صنفي شد كه اين سخنان وي با تشويق حضار روبرو شد.

دكتر اكبري در پاسخ به سؤال پيرامون زيرساخت ها، آماري در حدود چند صد ميليون هزينه جهت نوسازي آن ها كرد ولي از پاسخ به سؤال پيرامون سياست هاي رؤسا     دانشگاه طفره رفت.

وي همچنين از شوراي صنفي به عنوان نهاد مؤثر كه بايد مستقل و غير سياسي باشد سخن مي گفت كه در اين ميان نساجي با اشاره به اينكه شوراي صنفي مهمترين و قوي ترين تشكل دانشگاه در سال هاي 82 و ماقبل آن بوده و حتي تشكل سياسي دانشگاه هم تحت تاثير آن بوده اند گفت:شما مي گوييد شوراي صنفي بايد ايجاد شود گويي كه هرگز شوراي صنفي نبوده و يا خود به خود بسته شده استو وي افزود: اين شما بوديد كه شوراي صنفي را در سال 82 بستيد.

دكتر اكبري با طرح اتهام عليه اعضاي سابق شورا،آنها را سياسي خواند و گفت برخي از آنها مشكلات اخلاقي داشتند كه نساجي با     به اين سخنان وي گفت:اينكه شما آنها را سياسي مي خوانيد به اين علت بوده تشكل هاي سياسي دانشگاه ضعيف بوده اند و شورا جور آنها را هم مي كشيد.ضمن اينكه اتهامات شما عليه اعضاي شورا را هم هيچ كس نمي پذيرد.

در اين ميان يكي از دانشجويان ورودي 84 و كميته انضباطي نيز به طرح اتهام عليه اعضاي شورا پرداخت كه نساجي از او پرسيد: شما كه اعضاي شوراي صنفي را نديده ايد چگونه آنها را متهم مي كنيد؟

وي افزود به دكتر مريدي معاون دانشجويي فرهنگي در سال 82 شورا را تعطيل كرد و براي آنها احكام انضباطي صادر نمود و تا زماني كه در اين دانشگاه مسئوليتي داشت مانع از برگزاري انتخابات شورا گرديد.در سال هاي 84 و 85 هم عليرغم تلاش دكتر محمودي انتخابات يا به حدنصاب نرسيد يا تاييد نشد چرا كه نسل جديد دانشجو هيچ اطلاعي در مورد وظايف و كاركردها و جايگاه شورا نداشتند.

در اين ميان يكي از دانشجويان ضمن تشريح اوضاع دانشگاه قبل و بعد از حضور دكتر اكبري به عنوان مدير دانشگاه با بيان اينكه حاضر است عليرغم آنكه در آستانه فارغ التحصيلي از دانشگاه است تشكيل شوراي صنفي را بر عهده بگيرد و تلاش خود را جهت برگزاري يك انتخابات سالم به كار گيرد، كه دكتر اكبري از پيشنهاد وي استقبال كرد.سرانجام اين جلسه با قول تشكيل شوراي صنفي و بدون آنكه پاسخ قانع كننده اي به سؤالات دانشجويان پيرامون مشكلات زيرساختي و سياست هاي عمراني دانشگاه داده شود پايان پذيرفت.اما دكتر اكبري بعد از پايان جلسه هم به صورت رو در رو و دوستانه با دانشجويان به گفتگو پرداخت.

دانشگاه در خواب

در حالی که تنها ۱۶ روز به انتخابات مجلس هشتم شورای اسلامی باقی مانده ُدانشگاه سیستان و بلوچستان کما فی السابق در خواب است و هیچ تشکلی برنامه ای در این باره ندارد. نشریات تشکلی و مستقل دانشگاه روی انتخابات سرمایه گذاری نکرده و کمترین خبری در این بارهع انعکاس داده نشده است.

در این میان انجمن اسلامی دانشجویان ۱۳۵۸ دانشگاه قصد داشت برنامه پرسش و پاسخی با حضور سعید ابوطالب در دانشگاه برگزار کند که آنهم بواسطه برخی مشکلات لغو شد. 

                       انتصابات جديد و رؤساي جديد

- سرانجام دكتر محمد حسن نشاطي چهره نام آشنايي كه به «سخت گيري در قانون» و نيز در ميان دانشجويان گروه برق شهرت داشت،به دانشگاه فردوسي مشهد منتقل شد و قرار است از ترم اخير به صورت پروازي صرفا براي درس الكترونيك 3 دانشجويان برق(الكترونيك)در دانشگاه تدريس نمايد.دكتر شهرام مهنا ديگر استاد گروه برق به جاي ايشان به عنوان مدير كل آموزش دانشگاه منصوب شده اند.دكتر نشاطي در دوران تدريس خود در دانشگاه الكترونيك 2 و 3، تكنيك پالس و مدارهاي مخابراتي زبان تخصصي و گاه مغناطيس را ارائه مي داد كه بسياري از دانشجويان از سخت گيري هاي ايشان گله مي كردند.وي همچنين سيستم عامل آموزشي گلستان را از دانشگاه صنعتي اصفهان خريداري و آموزش دانشگاه را اينترنتي نمود ،اين نرم افزار همچنان با مشكلاتي روبروست و به ويژه در ايام انتخاب واحد و حذف و اضافه مشكل ساز مي شود.برخي از اين مشكلات به اين موضوع برمي گشت كه آقاي دكتر نشاطي و    اندكي از مسئولين آموزش دانشكده ها و اجازه دخل و تصرف در سيستم گلستان را داده و در اين مدت ايشان عملا تبديل به امپراطوري براي سيستم گلستان شده بود.

- پس از آنكه آقاي زند وكيلي به عنوان مسئول حراست دانشگاه منصوب گرديدند،آقاي دكتر خليفه لو جانشين ايشان در اداره روابط عمومي دانشگاه گرديد.ايشان پيش از 84 نيز اين مسئوليت را بر عهده داشتند با اين تفاوت كه در آن زمان دانشجوي دكترا به شمار مي آمدند.آقاي زند وكيلي مدت چند ماه هر دوي اين مسئوليت ها را بر عهده داشت.

- آقاي دكتر زهرا زاده جانشين دكتر شيخ در اداره امور فرهنگي شد.دكتر شيخ در مدت 2/5 سال فعاليت در مقام رياست اداره امور فرهنگي و دبيري شوراي فرهنگي دانشگاه تغييرهايي در تشكيلات ايجاد نكردند و اين اداره همچنان همان حال و هواي دوران رياست مهندس سبحاني در سال هاي 83 و قبل از آن را دارد.

براي همه اين عزيزان آرزوي موفقيت در تمام عرصه هاي فرهنگي و علمي و زندگي داريم.   

انتخاب نشريات و نشريات انتخاباتي

دانشگاه ما هر چه نداشته باشد، نشريه زياد دارد چه نشريه تشكيلاتي چه دولتي و چه مستقل.كه سخن ما هم در اين مقاله بيشتر حول همين نشريات مستقل است.

هر ساله اواخر مهر و اوايل آبان كه مي شود خيلي از دانشجويان به تكاپو مي افتند كه مجوز نشريه بگيرند تا گيرهاي اداري و قانوني نشريه خود را رفع كنند و تا تنور انتخابات داغ است يك شماره منتشر كنند و بعد هم كه انتخابات تمام شد و لابي ها به نتيجه رسيد(يا نرسيد!!)ديگر هيچ،مي رود تا سال آينده كه باز بايد يك شماره منتشر كنند.

اما براستي سوال اينست كه نشريات انتخابات را پرشور برگزار ميكنند يا نه،انتخابات است كه نشريات را پر شرو شور ميكند؟در جامعه بدوي(به لحاظ همه چيز) دانشگاه سيستان و بلوچستان كه هنوز تشكلهاي آن بايد همچون باديه نشينان خيمه بزنند خانه بدوش باشند تكليف نشريات مستقل مشخص است،دفتر كه هيچ،كسي تحويلشان نمي گيرد،البته به نظر من آنها هم بايد متقابلا مسئولين را تحويل نگيرند(اين به اون در)كه البته حق هم دارند!!

بگذريم از خيلي چيزها كه براي نشريات مستقل حق مسلم آنهاست!!و البته حق مسلم تشكل ما هم است.اما در بحث كيفيت نشريات كه حدود صد سال از كميت آنها عقب تر است كافي است چند نشريه را بررسي كنيم.نشريه "نداي آغاز" يكي از اينهاست كه البته كه در عوض همين امسال دو شماره از آن منتشر شد و جاي بسي شعف دارد،اما اگر يكي دو عنوان آن را بررسي كنيم.مثلا در مقاله اي دنباله دار با مضمون چپ در ايران در شماره اول در نگاه اول خوشحال شدم كه بالاخره يك مقاله منسجم و نسبتا عميق در تحليل از اوضاع سياسي ايران منتشر شده و نويسنده آن يكي از دانشجويان دانشگاه و البته از دوستان تشكيلاتي ماست.اما تا آخر كه دنبال كردم نامي آشنا اما مستتر در پايان مقاله نگاهم را جلب كرد،"تقي رحماني".اين بود كه به شدت از توليد مطلب در نشريه نااميد شدم .ستون ديگري به يك بحث جامعه شناسي اختصاص داشت كه براي من كه حوزه مطالعاتي در همين بحث است بسيار خوشايند بود بخصوص كه نويسنده آن خانمي از دانشجويان دانشگاه و مدير مستقل يكي از نشريات    دانشگاه باشد،اما در پايان مقاله متاسفانه نام استاد"غلامعباس توسلي"چهره آشناي علوم اجتماعي ايران و استاد دانشگاه تهران را ديدم بدين معني كه اين مطلب هم عملا حاصل صنعت عظيم copy paste بوده و هيچ مطلبي توليدي در ير تا پاي نشريه به چشم نمي خورد.

در شماره انتظار مي رفت كه مطالب بهبود يابد و بر درصد مشاركت خود دانشجويان در توليد مطالب افزوده شود اما متاسفانه شواهد چيز ديگري را نشان مي داد كه به عنوان مثال در شماره دوم مقاله چپ در ايران ديگر نام تقي رحماني به چشم نمي خورد و گويي سانسور شده بود.بيچاره رحماني كه كمي بعد به دانشگاه آمد و بي آنكه بداند جلسه سخنراني او مجوز ندارد و عاملا غير قانوني است!!

صبح نزديك خروج است

مدتي گشت كه سيلي خور پاييزانم                    

                                       مدتي شد كه به دار سخن آويزانم

پوست از كله اگر كنده شود،خواهم گفت              

                                       هفت جدّ پدرم زنده شود،خواهم گفت

باز هم حيله به قرآن و خدا و دين است          

                                      باز هم نيزه و قرآن و صف صفين است

سبزه ها نيست كه برخاسته يا آشفته ست      

                                       قدم آهسته گذاريد كه ماري خفته ست

دل غربت زده وقت است به جيحون بزنيد       

                                        صبح نزديك خروج است،شبيخون بزنيد

مُرده صياد،مترسيد كه جان مي گيرد            

                                        دُم مار از پي مُردن نوسان مي گيرد

سنگر ار نيست به پشت سر هم بنشينيد              

                                         ره دراز است،در اين باديه كم بنشينيد

                                                           ***

هلّه اي قوم كه بر گريه ما مي خنديد!           

                                         هفت جدّ پدرم زنده شود،خواهم گفت

عشق را در گذر حادثه حاشا كرديد                     

                                          داد و فرياد گشو يا دهنم مي بنديد؟

پوست از كلّه اگر كنده شود،خواهم گفت   

                                            ما به بيغوله فتاديم،تماشا كرديد

كوچه در كوچه ما جور عسس روييده ست  

                                         ما نخود كاشته بوديم،عدس روييده ست

ما نه زاريم و ضعيفيم،شما بنشينيد             

                                            خود هماورد حريفيم،شما بنشينيد

بگذاريد كه خود معركه آرا باشيم               

                                           و از اين معركه بار آور فردا باشيم

نظام الدين شكوهي

نشریه خیزش دانشگاه علم و صنعت تهران

داستان خرها

نيشخندي به جامعه،پوزخندي به سياست             

داستان خرها چه خواهد شد؟خرداش اين بار چه خواهد كرد و اين بار قرار است كدام نهاد و كدام تفكر به زبان طنز نقد شوند؟اينها سؤالاتي است كه ذهن بسياري از خوانندگان نشريه انديشه آزاد را به خود مشغول كرده است به گونه اي كه بي صبرانه انتظار انتشار شماره بعدي نشريه را مي كشند.اما داستان خرها چه بود و از كجا آمد؟

داستان خرها عنوان مجموعه طنزهاي داستاني است كه براي اولين بار در نشريه خيزش (اركان مجمع دانشجويان حزب ا...جنبش عدالت خواه)دانشگاه علم و صنعت تهران و به قلم  مجيد عبدالهي سردبير نشريه در شش شماره منتشر شد.(در سال هاي 82 الي 83)

عبدالهي كه خود هم اكنون در يك مؤسسه فرهنگي و نيز در سياست تحليلي خبري عدالت خانه (adlroom.ir) به كارهاي مرتبط با زمينه فكري عدالت خواهي دوران دانشجويي و البته بي ارتباط با رشته تحصيلي خود (مهندسي مواد)مشغول است جرقه اين ژانر طنز رابرگرفته از يك داستان طنز كوتاه انتقادي با عنوان «داستان كلاغ ها» مي دانست و اصرار داشت كه اگر قرار است اين داستان ادامه يابد با قالبي نو و قهرمانان جديد تعريف شود ،شرايطي كه من براي مجموعه در نظر داشتم ايجاب مي كرد كه همان قهرمانان و البته در يك محيط جديدتر و با تفكر و زمينه سياسي تر و در عين حال شايد فلسفي تر (كه در شماره هاي آينده خواهيد ديد) ادامه يابند،با همان رويكرد كه در كليت فكري انجمن اسلامي دانشجويان مستقل دانشگاه و نشريه انديشه آزاد بر آن اصرار ورزيم و آن اعتبار اجتماع در مقابل جامعه و جامعه در مقابل سياست است،يعني عبور سياست از سپهر سياسي به سپهر مدني و بازگشت به مردم كه به قيمت عبور از احزاب قدرت طلب،اقتدارگرايان و بوروكرات هاي انحصارطلب و نيز تكنوكرات هاي سوار بر گرده اجتماع است.

با اين پيش فرض ها،داستان خرها در 11 شماره جديد تدوين شده كه يك شماره از سري جديد آن به فراخور شرايط نشريه و دانشگاه پيش از موعد و به عنوان شماره 5 منتشر شده در حالي كه هنوز دو شماره از سري قبل باقي مانده اند.اما انتشار همين 5 شماره كتفي بود تا شناخت كافي از سياست هاي مسئولين و واكنش هاي دانشجويان كسب كنيم.

الف)واكنش دانشجويان:دانشجويان سه نوع واكنش نسبت به اين مجموعه اتخاذ كرده اند:

1-رويكرد موافق:عداه اي از دانشجويان با نوع مسائل و انبوه بيان آنها موافقند و در واقع آنرا انعكاسي موفق از اوضاع جامعه و حتي دانشگاه مي دانند.

2- رويكرد انكاري:عده اي بدون درك عمق مسئله و اين كه نقد و قالب طنز مي تواند در بيان مشكلات جامعه و دانگشاه مفيد باشد و حتي در حالت واكنش آن را توهين آميز تلقي مي كنند و به نوعي در مقابل نوع نگارش و ادبيات و فضاي طرح شده و شخصيت هاي آن جبهه مي گيرند.

3- رويكرد انفعالي:جمع اندكي از دانشجويان كه اكثرا وابستگي فكري يا تشكيلاتي داشته و خود را در جبهه مخالف انجمن مي دانند(!!)از همان آغاز به شدت حسلست به خرج داده و مي پرسيدند"پايان داستان چه خواهد شد؟؟"،موفقيت داستان در طرح مسائل و نيز جلب مخاطب عملا آنها را به انفعال دچار و منزوي ساخته و تا كنون موضعي در مقابل آن نگرفته اند اما اين سؤال براي عده اي پيش آمده كه "خط قرمز شما چيست؟؟"كه اين ريشه در پيش فرض هاي غلط آنها دارد كه گمان مي كرده اند انجمن مستقل،    و يا گروهاي نشد است و جز چاپلوسي و تملق و تاييد كاري نخواهد داشت.

اما خرداش كيست؟خرداش يك نماد است مثل نام قهرمانان داستان،مثل تمام داستان ها،حتي داستان هايي كه برگرفته از زندگي هاي واقعي باشند و حتي زندگي نامه ها هم نمادي اند،نمادها از يك فرد،يك فرد اما     كه در تقابل و تعامل با جامعه داستان مي سازد،زندگي مي سازد.

خرداش نماد دانشجويي است كه از آغاز رنج تبعيض و فساد را مي چشد و با انگيزه مضاعف در پي تلاش بر مي ايد،اما چه تلاشي؟و با چه هدفي؟خرداش در آغاز جذب تبليغات و شعارهاي اهل دغل مي شود و در "انجمن خرهاي آزادي خواه"عضو مي شود و تلاش        به خرج مي دهد بي آنكه متوقع باشد،اما زماني كه به معناي واقعي اين شعارها و تو خالي بودن شان پي مي برد      180 درجه به "جامعه خرهاي اصول گرا"مي پيوندد و باز تلاشي بيهوده و       به كار مي بندد.

اما تجربه اي كه از اين دو جناح آموخته وي را از هر دو بيزار مي سازد و به جبهه اي مي پيوندد كه از سنخ هيچ كدام نيست و در انتقاد از اين دو هر چه مي تواند اثر مي گذارد،اين انتقادها بر عملكرد اطرافيان،ساير دانشجويان و كليت حاكم بر جامعه است و به    از او عنصري انتقادي و عدالت خواه كه ديگران از آن تعبير به " تندرو"مي كنند مي سازد.فرايندي كه شايد يادآور تجربه خود ما در عرصه عدالت خواهي و ايجاد يك حس نوستالژيك ناشي از تجربيات كسب شده در تشكيلات بي هويت يا بي هدف دانشجويي موجود است.

اما اين رهگذر به كجا رهنمون خواهد شد؟سؤالي است كه پاسخ آنم در 10 يازده شماره آينده مشخص خواهد شد البته اگر شرايط و مقتضيات زماني و مكاني ما را به ادامه و يا تعريف شماره هاي جديدي از داستان وا ندارد. آنچه مشخص است اينكه فضاي داستان به نحوي تحريف شده كه گنجايش قهرمانان جديد و فضاهاي نوتري را دارد و هرگاه لازم داستاني لابلاي آن مي گنجد و يا ادامه مي يابد.اما پاياني كه براي آن در نظر گرفته ايم خود آغازي خواهد بود بر راهي ديگر و قهرمانان و فضاي كاملا جديدي كه احتمالا راهگشاي نسل هاي بعدي نشريه و انجمن خواهد بود.نسلي كه"ارث ما مي خورد و خون او خواهند خورد "نسلي كه احتمالا از مشكلات ما خبر ندارد و هيچ نمي داند "از رنجي كه برديم."

اما آنچه كه ما را بر نوشتن نقدي بر نوشته هاي ايشان واداشت برخوردهاي ناصحيحي بود كه اخيرا در حق نشريه و بخصوص ستون طنزهاي من شد،كه پيش از اين بر خودم رنج روا داشته بودند و رفتار ناصوابشان بارها در بارها ما را از راه خويش به حاشيه برده بود گرچه هرگز نتوانست دلسردمان كند.

مي گويند:"نشريه توهين آميز  است"و "داستان خرها توهين آميز است"كدام توهين؟؟آقايان يا طنز نخوانده اند و يا غرض دارند و طنز را بر نمي تابند .ارگ انتظار دارند در نشريه برايشان از گل و بلبل بگوييم و قصيده در مدحشان بسراييم سخت در اشتباهند و خيال خامي خواهد بود كه از ما انتظار مدح و ثنا دارند كه پيش از اين بود كساني كه اين چنين كردند و مي كنند و ما از همين رو بود كه از ايشان دل بريديم و راه نقد در پيش گرفتيم و نه افزودن دستگاهي جديد به دربار آقايان و شريك شدن در تلاش حرم سرا براي            هنر تازه اي نيست كه همين بي هنري است كه از ما بر نمي آيد .

آنان كه نمي توانند شخصيت داستان را به عنوان به يك حيوان درك كنند بهتر است رمان"قلعه حيوانات "       را بخوانند تا بفهمند يك نويسنده چگونه مي تواند در قالب يك سنت شخصيت حيواني از قبيل خوك و اسب و ....دنياي آدم ها را به چالش بكشد و تفسيري از انقلاب ها ارائه دهد و بي آنكه محتاج كلمات و اصطلاحات ماركس و ماكس وبر شود و از انقلاب و ژاكوبن هاي فرانسه و بلشويك ها و منشويك ها ي روسيه بگويد يا همچون نظريه انقلاب تدا اسكاچپول ،تجربه هاي انقلابي سه كشور را كنار هم بگذارد و استدلال كند .

آيا حتما لازم بود كه استالين را رسما نام ببرد و يا خوكي به اسم ناپلئون اين نقش را بازي مي كرد؟آيا حتما بايد مي گفت"تروتسكي يا بوخارين " يا اينكه شخصيت يك اسب اين نقش را بازي مي كرد؟

آيا حتما بايد از تقابل جامعه دهقانان و كارگران و سياستمداران شوروي سخن مي گفت و يا اين را مي توانست با آسيابي كه در داستان آمده بيان كند؟

آيا لازم بود رسما از "صدور انقلاب كارگري "سخن بگويد و خود داستان گواي اين موضوع نيست؟

آري،اگر قرار بر" توهين" باشد،بر خود ما رواست كه اين روايتي است معتبر از حال و روز دانشجوياني كه آرمان خويش را در دنياي شما نيافتند و رسالت خود را در غير اين ديدند كه اينكه خواب شما را آشفته شده گناه ما نيست كه گواه حق طلبي ماست.

از ما نخواهيد چاپلوس بي مدعاي  شما باشيم.ما را براي غير اين ساخته اند.

            دکتر فرشاد مومنی

  گمان من بر اين است كه ما در ايران براي نشان دادن اينكه به لحاظ فكري و عملي از وضعيت ايده‌آلي برخوردار نيستيم نيازمند استدلال‌هاي پيچيده و شواهد بي شمار نيستيم. همچنين براي نشان دادن اين واقعيت كه شكاف توانايي‌هاي اقتصادي ما با جهان پيشرفته به صورت فزاينده‌اي رو به گسترش دارد نيز چندان با مشكل روبرو نيستيم. كافي است به گزارش جان فورن در كتاب مقاومت شكننده مراجعه كنيم كه نشان‌ مي‌دهد در حالي كه حتي تا سال‌هاي پاياني قرن شانزدهم توليد سرانه ما تقريباً همطراز كشورهايي مانند انگلستان و فرانسه بوده است. از آن زمان به بعد مرتباً به سمت حاشيه نظام جهاني رانده مي‌شديم.

در ميان كساني كه با رويكرد تاريخي مسئله توسعه‌نيافتگي ايران را ردگيري كرده‌اند چند نقطه عطف تاريخي مطرح است كه انتظار مي‌رفت پس از آنها ما به هوش بياييم و با شناخت و بصيرت كافي از خود و اوضاع زمانه و با مشخص كردن نسبت خود با اقتضائات زمانه گام‌هايي با سرعت قابل قبول به سمت بهبود وضعيت برداريم صرفنظر از آنكه كداميك از آن نقاط عطف را نقطه آغازين يا مهمترين نقطه عطف به شمار آوريم، مي‌توانيم با اطمينان بگوييم كه در طي نزديك به دو قرن گذشته در عرصه عملي كوشش‌هاي فردي و گروهي بي‌شماري در اين زمينه صورت گرفته است كه هر كدام از آنها دستاوردهاي مقطعي نسبتاً قابل توجهي هم به همراه داشته است. اما از نظر پايداري و تداوم با چالش روبه‌رو گشته و به تدريج آن دستاوردهاي مقطعي را نيز از دست داده‌ايم.

اينجانب چنين تصور مي‌كنم كه يكي از درخشان‌ترين جمع‌بندي‌ها در مورد اين فراز و نشيب‌هاي توأم با عدم تحقق انتظارات توسط مرحوم دكتر شريعتي صورت پذيرفته و در جلد چهارم مجموعه آثار ايشان انعكاس‌يافته است . هنگامي‌كه اين كار با تلاش‌هاي امثال زنده‌ياد «جلال آل احمد» در ايران و فرانتس فانون، امه سزر، عليون ديوپ، عمار اوزگان و ديگران در خارج از ايران مقايسه مي‌شود به روشني مي‌توان دريافت كه با وجود آنكه همه اين بزرگان تقريباً هم‌عصر بوده‌اند اما كار تحليلي دكتر شريعتي ذيل عنوان «بازگشت به خويشتن» يك سروگردن از كارهاي مشابه صورت گرفته بالاتر است.

امروز نسل ما اين توفيق را دارد كه به مدد ميراث گرانبهاي به يادگار مانده از چهره‌هاي درخشاني همچون آيت‌الله‌شهيد دكتر سيدمحمد بهشتي در عين حال كه قدردان زحمات دكتر شريعتي است به كاستي‌هاي تلاش او نيز وقوف قابل قبولي دارد اما سؤال اين است كه چرا ما نمي‌توانيم همچون شريعتي و اسلاف او روشنگر راه خود و همراهان و هم‌فكرانمان باشيم.

پاسخ اينجانب اين است كه جريان روشنفكري و به ويژه روشنفكران ديني مسئله خودشناسي را به معناي دقيق و كامل كلمه به درستي درك نكرده‌اند و به همين خاطر ما قادر به انجام قابل قبول وظايف روشنفكري ديني نبوده و نيستيم تعبيري كه به عنوان مهمترين مشخصه روشنفكري ديني به صورت مشترك توسط شريعتي، بهشتي، مطهري، بازرگان و همطرازان و هم‌فكران آنها به عنوان مهمترين مشخصه‌هاي روشنفكري ديني ذكر شده خودشناسي توأم با زمان آگاهي است كه با آرمان‌خواهي پيوند خورده و منشأ حركت مي‌شود همانطور كه اين «خود» از جنبه‌هاي فردي، اجتماعي و جهاني بايستي به درستي تعريف و فهم شده باشد عنصر «زمان آگاهي» نيز بسيار تعيين‌كننده است و روشنفكر زمان آگاه البته كسي نيست كه تابع انديشه دترمينيسم تكنولژوژيك يا هر «ايسم» ديگري باشد كه مضمون اصلي آن ترويج ايدئولوژي «تسليم» نسبت به واقعيت‌هاي موجود باشد بلكه آگاهي از واقعيت‌هاي زمانه كنشگر فعال و آگاه ما يعني روشنفكر ديني را برمي‌انگيزاند كه براساس هويت خودي اقدامات خود را سامان داده و با بصيرت كافي نسبت خود را با تحولات زمانه مشخص كرده و با تكيه بر اصول و ارزش‌ها و آرماني‌هاي خود در واكنش به اوضاع تصميم‌گيري كند.

اين مسئله كه به طور همزمان از سوي بزرگان روشنفكري ديني معاصر ما همچون شريعتي، بهشتي، مطهري و بازرگان بحث از «اسلام و مقتضيات زمان» به ميان مي‌آيد از اين زاويه قابل تحليل به نظر مي‌رسد و مرز آنها را با دين‌باوران متحجر و غيرآگاه نسبت به مقتضيات زمان مشخص مي‌سازد.

در طي يكي دو دهه گذشته پديده شتاب تاريخ و پيشرفت‌هاي شگرف علمي – فني ابعاد خيره‌كننده و خارق‌العاده‌اي پيدا كرده است. اما در عين حال و به طور همزمان اين ايده نيز به صورت فزاينده مورد توجه قرار گرفته كه همزمان با اوج‌گيري دستاوردهاي علمي و فني جديد كه رفاه و فراغت بيشتري را با خود به همراه دارد تأملات ديني و متافيزيكي نيز در مقياس جهاني گسترشي به مراتب فوق‌العاده‌تر پيدا كرده است يعني بازار دين با روش فزاينده‌اي روبرو شده و پيش‌بيني مي‌شود كه در آينده اين روش افزايش هم پيدا كند اما درست در همين زمان نوعي عقب‌نشيني در اين زمينه مشاهده مي‌شود كه از جهات متعددي قابل تأمل و باعث تأسف است.

با توجه به اين ملاحظات مهمترين انتقاداتي كه طي نزديك به دو دهه اخير به جريان روشنفكري ديني به عنوان يك طيف گسترده از انديشه‌ورزان ايراني وارد مي‌دانم به شرح زير است:

1- روشنفكران ديني ايراني معاصر عموماً‌ پوست و گوشت و استخوان و هويت و فلسفه وجودي خود را در هم تنيده با نهضت امام‌خميني مي‌دانسته‌اند، اما هنگامي‌كه نظام جمهوري اسلامي شكل گرفت دغدغه‌اي در وجود آنها پديدار شد كه يك سر آن دلبستگي تمام عيار به حركت اسلامي و سر ديگر آن را انتقادهاي عمدتاً‌ وارد به «عملكرد» دولتمردان جمهوري اسلامي شكل مي‌داد.

دوستان ما در اين فرايند راهي كه انتخاب كردند مرزبندي تدريجي با بخش دائماً رو به گسترشي از حاكميت جمهوري اسلامي بود. در اين مسير كساني آنقدر پيش رفتند كه به تدريج مرزبندي با جمهوري اسلامي در نزد ايشان رنگ و بوي مرزبندي با اسلام هم پيدا كرد. گرچه اين مسئله في‌نفسه تأسف‌بار است و نشان از نوعي انفعال و خروج از مقياس روشنفكري به معني دقيق كلمه است از يك‌طرف نشان از جدايي تدريجي از جامعه را هم دارد و از طرف ديگر به روشني منعكس‌كننده اين واقعيت است كه دوستان حتي بصيرت‌هاي زمان آگاهانه جهاني نيز در حد نصاب نداشته‌اند.

دست كم گرفتن نقش دين در توسعه ايران و در تحولات جهاني از يكسو به معناي آن است كه وجه ديني كوشش‌هاي فكري و برنامه‌ريزي پژوهشي در ميان دوستان افت قابل توجهي حتي نسبت به دهه‌هاي 1350، 1360 و 1370 پيدا كرده و از سوي ديگر نشان از افت قدرت تشخيص مهمترين روندهاي جهاني دارد و از همه مهمتر آنكه نشان مي‌دهد ما در شناخت جامعه خود نيز از بصيرت و عمق كافي برخوردار نيستيم.

2- دست كم گرفتن نقش مردم در حركت اصلاحي دومين كاستي نظري و اجرايي مهم تلاش‌هاي روشنفكران ديني ما در طي سال‌هاي اخير مي‌باشد. همه ما نيك مي‌دانيم كه فرقي است ميان عوام‌زدگي و عوام‌گرايي و عوام‌فريبي با درك مسائل و نيازهاي اصلي مردم. برخي دوستان اصلاح‌طلب ما به محض آنكه سيدمحمد خاتمي انتخاب شد به صراحت مصاحبه كردند و اظهار داشتند كه چون آقاي خاتمي در مبارزات انتخاباتي خود وعده خاصي در زمينه مسائل اقتصادي نداده است پس دولت جديد مسئوليتي در زمينه امور اقتصادي و معيشتي مردم عهده‌دار نيست. گرچه صغراي اين عبارت از اساس دچار اشكال است و واقعيت‌هاي مكتوب نشان مي‌دهد كه اتفاقاً سيدمحمد خاتمي وعده‌هاي خيلي مشخص و روشني در سطوح خرد و كلان در اين عرصه داده بود كه بعضي از آنها نيز به معناي دقيق كلمه بسيار راديكال بود و حتي پس از انتخاب شدن نيز وي هنگام ارائه جمع‌بندي خود از بحث‌هايي كه تحت عنوان ساماندهي اقتصادي ايران مطرح كرد باز هم، همچنان محور اصلي بحث‌هاي وي وعده‌هاي اقتصادي نسبتاً راديكال،‌ انسان‌گرا و عدالت‌خواهانه بود. اما سخن بر سر اين است كه آن بخش از روشنفكران ديني كه درگير مسئوليت اجرايي شدند به عنوان يك روشنفكر ديني آيا مي‌توانند بگويند كه يك دولت حتي اگر وعده انتخاباتي‌اش هم چيز ديگري باشد بايد آشكارا ادعا كند كه مسئوليتي در قبال معيشت مردم ندارد و اگر چنين كرد آيا نبايد بالاخره روزي از سر ارزيابي عملكرد گذشته خويش انتقادي از خود در اين زمينه بنمايد؟ حتي اگر در قالب گفتمان اصلاحي بخواهيم به اين مسئله بپردازيم آيا مي‌توان به لحاظ نظري مشاركت سياسي را به كلي مستقل از مشاركت اقتصادي جدا در نظر بگيريم؟ و در عمل با شرايطي روبرو شويم كه از سر اضطرار و استيصال و ناپختگي و ناسنجيدگي به صورت شتابزده ناگزير به ارائه طرح ضربتي اشتغال شويم و عملكرد چنين طرحي كار را به جايي برساند كه حتي مجلس ششم را نيز ناگزير به مطرح كردن ايده ضرورت تحقيق و تفحص در باب طرح ضربتي اشتغال نمايد؟

3- يكي ديگر از مسائلي كه در طي چند ساله گذشته رواج قابل توجهي در ميان روشنفكران ديني داشته است برخورد سهل‌انگارانه و سطحي با آموزه اقتصاد بازار است. مطلق‌انگاري در باب فوايد رقابت قبل از آنكه پيش‌نيازهاي آن فراهم شده باشد و همراستا دانستن آموزه اقتصاد بازار با دموكراسي سياسي و تصور آنكه هر چيزي را مي‌توان به بازار حواله كرد و انتظار داشت كه كاركردي مناسب‌تر از شرايط موجود به همراه آورد مهمترين مؤلفه‌هاي اين رويكرد جديد هستند.

بدون ترديد هر رويكرد نظري ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي خاص خود را دارد اما در عين حال مي‌بايست پيش‌شرط‌هايي كه با تكيه بر آنها قابليت‌هاي مزبور امكان تحقق پيدا مي‌كنند در كنار كاستي‌ها و محدوديت‌هاي آن نيز مورد توجه قرار گيرد. اين يك مسئله حداقلي است كه انتظار مي‌رود هر دانش‌پژوه معمولي نيز آنها را رعايت كند تا چه رسد به انديشه‌ورزاني كه داعيه اصلاح جامعه را دارند و خطاهاي روش‌شناختي و تحليلي آنها اگر نه بيشتر از اشتباهات فاحش نظري دولت‌ها حداقل همطراز با آنها مي‌تواند خسارات‌بار و دوركننده جامعه از حركت بالنده و رو به جلو باشد.

شگفت‌آورترين قسمت قضيه آن است كه موج شيفتگي اين دوستان به آموزه اقتصاد بازار و برخوردهاي مطلق‌انگارانه و ايدئولوژي‌زده به آن از نظر زماني در هنگامي اوج گرفت كه در مقياس جهاني كشتي برنامه تعديل ساختاري به گل نشسته بود و حتي كارشناسان صندوق بين‌المللي پول و بانك جهاني نيز دهه‌هاي 1980 و 1990 را «دهه از دست رفته» و «دهه فاجعه‌آفرين» خوانده بودند و سرمنشأ اين فاجعه‌آفريني و از دست‌رفتگي را نيز بي‌مبالاتي در زمينه بكارگيري آموزه اقتصاد بازار مي‌دانستند. به راستي دوستان فكر كرده‌اند كه چرا حتي صندوق و بانك هم امروز شعار اولويت حكمراني خوب را مطرح كرده‌اند كه البته اين ايده هم كاستي‌هاي جدي خاص خود را دارد و بايد در زمان مناسب به آن نيز پرداخته شود.

در شرايطي كه به اعتبار تجربه نسبتاً موفقيت‌آميز چين و تجربه شكست‌بار كشورهاي بلوك شرق سابق و بحران شرق آسيا حتي كارشناسان معمولي نيز واقع‌گرايي بيشتري نسبت به حدود توانايي و قابليت‌هاي آموزه اقتصاد بازار پيدا كرده بودند شكست برنامه تعديل ساختاري در مقياس جهاني و به ويژه در ايران نيز نتوانست بسياري از دوستان ما را از خواب غفلت بيدار كند.

بدون ترديد حركت به سمت جلو و تلاش در راستاي ارتقاء ظرفيت‌هاي «زمان آگاهي» در ميان روشنفكران ديني و گسترش و تعميق مطالعات ايشان در اين زمينه مي‌تواند ضريب واقع‌گرايي را نسبت به توانمندي‌ها و محدوديت‌هاي آموزه اقتصاد بازار افزايش دهد. كافي است اين دوستان اندكي به خود زحمت داده و در كنار توجه به واقعيت‌هاي جامعه امروز ايران، آراء برخي از نظريه‌پردازان برجسته اقتصاد توسعه از جمله آمارتيا‌سن و جوزف استيگليتز و داگلاس‌نورث را مورد مطالعه قرار دهند تا برايشان محرز شود كه در شرايط كنوني پيش‌گامان اصلي توجه به كاستي‌ها و محدوديت‌هاي آموزه اقتصاد بازار ديگر اقتصاددانان راديكال به تنهايي نيستند بلكه حتي كساني‌كه از دل اتكا به اين آموزه كار علمي خود را شروع كردند و هنوز نيز به برخي از ظرفيت‌هاي آن براي پيشبرد امور تحت شرايط مشخصي اذعان دارند نيز نكات بسيار آموختني در اختيار قرار مي‌دهند.

غم‌انگيزترين قسمت اين ماجرا كوبيدن چشم‌بسته بر طبل خصوصي‌سازي در كشورمان در طي نزديك به دو دهه گذشته از سوي برخي از اين دوستان است. اينجانب در جاي ديگري مباني نادرست تحليل كساني كه با انگيزه و دغدغه ملي و مستقل از ملاحظات رانت‌جويانه به صورت چشم‌بسته از ايده خصوصي‌سازي در ايران حمايت مي‌كرده‌اند را تشريح كرده‌ام اما براي روشنفكران ديني اين همه غفلت از واقعيت‌هاي جامعه خودمان و خوش‌بيني غيرمتعارف به يك ابزار سياستي و ناآگاهي از تجربيات جهاني در اين زمينه به واقع پذيرفتني نيست به گونه‌اي كه حتي از مردمان عادي كشورمان نيز در اين زمينه بعضاً‌ عقب‌ افتاده‌اند كافي است به نتايج موج‌هاي اول و دوم سنجش ارزش‌ها ونگرش‌هاي ايرانيان مراجعه كنيد تا ببينيد تحليل‌هاي مردم عادي در اين زمينه تا چه ميزان واقع‌گرايانه‌تر است.

به نظر اينجانب كوتاه‌بيني‌ها و غفلت‌هايي كه در زمينه نوع برخورد با «عدالت اجتماعي» و سازوكارهاي جديد اعمال «سلطه» طي دو دهه اخير از سوي برخي از روشنفكران ديني مشاهده شده است با موضوع اخير يعني برخورد سهل‌انگارانه و سطحي با آموزه‌ اقتصاد بازار كاملاً مربوط است و در يك فرصت مناسب‌تر مي‌بايست به صورت مبسوط‌تري اين بحث مورد توجه قرار گيرد كه چرا در شرايطي كه كارشناسان و نظريه‌پردازان توسعه با اتكا به شواهد بي‌شمار مسئله عدالت اجتماعي را يك متغير تعيين‌كننده براي توسعه به حساب آورده‌اند. كساني كه به اعتبار ملاحظات ديني خود مي‌بايست پيش‌گام و پرچمدار عدالت اجتماعي باشند تا اين اندازه حساسيت خود را به اين اصل بنيادي از دست داده‌اند. در مورد نظام سلطه نيز «جان كنت گالبريت» در كتاب ارزشمند آناتومي قدرت توضيح داده است كه سازوكارهاي سلطه به ويژه از دوره انقلاب صنعتي تاكنون همواره پيچيده‌تر و نامرئي‌تر شده است. اگر مردم عادي چون پديده‌اي را به رأي‌العين نمي‌بينند اصل وجود آن را انكار كنند عجبي نيست اما اين امر به همان اندازه كه براي ايشان طبيعي است براي انديشه‌ورزان مصلح به هيچ‌وجه پذيرفتني نيست و نشان مي‌دهد كه آگاهي ما از زمانه‌اي كه در آن به سر مي‌بريم گاه حتي به طور نسبي از آگاهي روشنفكران دوران‌هاي قبل به مراتب كمتر شده است مراجعه به آثار چهره‌هاي بزرگ روشنفكري ديني همچون «سيد حسن مدرس» در اين زمينه مي‌تواند بسيار الهام‌بخش باشد.

كلام آخر

اينجانب شهيد مطهري و شهيد بهشتي را در كنار دكتر شريعتي به عنوان برجسته‌ترين روشنفكران ديني معاصر مي‌شناسم. شهيد مطهري نزديك به چهل سال پيش هنگامي كه در باب ريشه‌هاي عقب‌افتادگي مسلمين تأمل مي‌كرد به صراحت اظهار مي‌دارد كه انكار اصل عدل و تأثير كم و بيش اين مسئله مهم در افكار مهمترين عامل پيش‌گيرنده از رشد فلسفه اجتماعي اسلام و فاصله گرفتن آن از مباني عقلي و علمي بوده و بيشترين آسيب‌ها را به فقه ما وارد ساخته و فقهي ايجاد كرده غيرمتناسب با ساير اصول اسلام و بدون اصول و مباني و بدون فلسفه اجتماعي را از ديدگاه ايشان بي‌توجهي به كار جدي بر روي مسئله عدالت اجتماعي سبب ركود تفكر اجتماعي در ميان فقهاي ما گرديده است.

شهيد بهشتي نيز در زمينه جايگاه انديشه آزادي در اسلام به صراحت اظهار مي‌دارد: «نقش خدا به عنوان مبدأ هستي و آفريدگار «فعال لما يريد»، نقش پيامبران به عنوان رهبران و راهنمايان است، نقش امام به عنوان زمامدار و مسئول است و مدير جامعه نقشي است كه بايد به آزادي انسان لطمه وارد نياورد. اگر اين نقش‌ها بخواهد به آزادي انسان لطمه وارد بياورد برخلاف مشيت خدا عمل شده است.»

ايشان در ادامه تصريح مي‌كنند كه به گواه قرآن در آيات متعدد اگر خدا مي‌خواست مشركين، مشرك نشوند مي‌توانست چنين كند و بعد هم مشركين مشرك نمي‌شدند ولي قرار بر اين بود كه اينها بتوانند مشرك شوند.

مرحوم دكتر شريعتي نيز در كتاب ارزشمند بازگشت خود سخن از معجزه خودشناسي و زمان آگاهي براي كشورهاي عقب‌افتاده به ميان مي‌آورد و در اين راستا به ويژه براي روشن‌فكران ديني نقش و مسئوليتي خطير در نظر مي‌گيرد كه مهمترين مؤلفه آن عقلاني‌سازي ذهنيت‌ها و تنظيم روابط انساني و اجتماعي براساس عقلانيت و ديانت است.

گمان اينجانب بر آن است كه راه نجات جامعه ما همچنان ترويج آن قرائني از دين است كه تركيبي خردمندانه از عقلانيت، عدالت و آزادي را سرلوحه برنامه پژوهشي و مبارزات اصلاحي خود قرار داده باشد. اينكه ما نسبت به آنچه كه به نام دين صورت مي‌پذيرد و با گوهر دين و روح قرآن و سيره پيامبر اكرم و امامان معصوم فاصله‌اي آشكار دارد بخواهيم مرزبندي داشته باشيم نه تنها توجيه‌كننده عقب‌نشيني ما از دين‌محوري و عقل‌محوري و عدالت‌محوري و آزادي محوري نيست بلكه حكايت از آن دارد كه بايد بر ژرف‌كاوي‌ها و اقدامات انديشيده خود به مراتب بيش از پيشينيان بيفزاييم نه آن‌كه در هيچ‌يك از اين زمينه‌ها عقب‌نشيني كنيم و ميدان را براي ديدگاه‌هاي تحجر‌آلود، تعصب‌زده و ناآگاه نسبت به زمان خالي بگذاريم كه اگر چنين كرديم بيشترين جفا را به خود و دين خود و كشور خود روا داشته‌ايم و چنين مباد.